pinnus

Actualizado, 17-2-2012

Dr. Xosé Afonso Álvarez Pérez
email

Posto actual: investigador posdoutoral no Centro de Linguística da Universidade de Lisboa (desde 2009).

Páxina web: http://www.geolinguistica.org - http://www.xeolinguistica.org

Descargar CV completo en PDF: Español - Inglés

 

Titulacións académicas

- Licenciado en Filoloxía Románica no ano 2003 (USC), con Premio Extraordinario de Licenciatura e Premios fin de carreira do MEC e da Xunta de Galicia.
- Licenciado en Filoloxía Galega no ano 2005 (USC)
- Doutor pola USC (programa de doutoramento en Lingüística) en abril de 2008. Calificación: Sobresaliente cum laude e mención de Doutor Europeo

Áreas de especialización

- Xeografía Lingüística
- Lingüística Románica
- Sociolingüística Románica
- Lexicografía e Historia do Léxico
- Multilingüismo e ecoloxía lingüística
- Filoloxía dantesca

Acreditacións

- Acreditacións da ANECA para Prof. Axudante Doutor, Prof. Contratado Doutor e Prof. de Universidade Privada.

 

Publicacións

Portal web

1. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (dir.) (2011-): Portal de ditados tópicos galegos. Santiago de Compostela: Instituto da Lingua Galega. <http://ilg.usc.es/ditados>

 

Libros

1. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2010): Para un estudo xeolingüístico dos campos lexicais. Análise de designacións galegas do ámbito da gandaría. A Coruña: Fundación Pedro Barrié de la Maza. 729 pp + CD-ROM. ISBN: 978-84-95892-81-2 [web da editorial]

2. Alén-Garabato, C. / Álvarez, Xosé Afonso / Brea, Mercedes (eds.) (2010): Quelle linguistique romane au XXI siècle?. Paris: L'Harmattan. 296 pp. ISBN : 978-2-296-12526-1 [web da editorial]

3. Carrilho, Ernestina / Magro, Catarina / Álvarez Pérez, Xosé Afonso (eds.) (no prelo): Proceedings of the International Symposium Limits and Areas in Dialectology (LIMIAR). Lisboa: Universidade de Lisboa

 

Capítulos de libro

1. Álvarez Pérez, Xosé Afonso / Varela Martínez, Xacinta / Santamarina Fernández, Antón (2006): “Permanencia de léxico antigo no galego actual: o caso de quiroga” en R. Álvarez et alii (eds.): Lingua e Territorio. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega, pp. 257-308. ISBN: 84-96530-20-5 [Acceso ó volume completo]

2. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2008): "La lengoa tajana me par sens’anema. Consideracións en Internet sobre a realidade lingüística véneta", Cada palabra pesaba, cada palabra medía. Homenaxe ó Profesor Antón Santamarina. Santiago: Universidade de Santiago de Compostela, pp. 337-345. ISBN: 978-84-9750-910-7

3. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2009): "E contra'l suo fattore alzò le ciglia. A rebelión anxélica en Satanás. Historia del Diablo vista a través da Commedia", A mi dizen quantos amigos ey. Homenaxe ao profesor Xosé Luís Couceiro. Santiago: Universidade de Santiago de Compostela, pp. 35-43. ISBN: 978-84-9887-118-0 [Fragmento en Google Books]

4. Fidalgo Francisco, Elvira / Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2009): “Les désignations romanes du bousier”, Atlas Linguistique Roman, vol. 2b. Roma: Istituto Poligrafico, pp. 45-78. ISBN: 978-88-240-1038-2

5. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2009): “Les désignations romanes de l’alouette”, Atlas Linguistique Roman, vol. 2b. Roma: Istituto Poligrafico, pp. 359-388. ISBN: 978-88-240-1038-2

6. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (no prelo): “A fronteira entre galego e portugués. A perspectiva portuguesa”. H. Monteagudo (ed.): Contacto de linguas, hibridade, cambio: contextos, procesos e consecuencias. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega / Instituto da Lingua Galega.

7. Álvarez Pérez, Xosé Afonso / Luisa Segura (no prelo): “Les désignations romanes de la perdrix ”, Atlas Linguistique Roman, vol. 2c. Roma: Istituto Poligrafico.

8. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (no prelo): "Oltre quella foce stretta: un viaggio geolinguistico attraverso l’Atlantico portoghese", in J. E. Gargallo e N. Vuletić, Études de géolinguistique et d’étymologie romanes à la memoire de Vojmir Vinja. Zadar: Sveučilište u Zadru.

 

Artigos en revistas indexadas ou con revisión por pares

1. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2007): "Estudio del campo léxico de la vaca en gallego: el pescuezo", Dialectologia et Geolinguistica, 15, pp. 3-22. [abstract]

2. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2008): "Edición e comentario de Nociones de lenguaje. Vocabulario gallego-español. Grado Medio de Miquel Porcel i Riera (1934)", Verba. Anuario galego de Filoloxía, 35, pp. 305-345.

3. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2009): "Un nuovo contributo allo studio del mito degli angeli neutrali nella Commedia". Revista de Literatura Medieval, 21, pp. 37-75.

4. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2009): " À vaca que não tem rabo, abana-a Deus. Designações para a vaca rabela na Galiza", Signum: Estudos da Linguagem, 12.2., pp. 11-34. [texto completo]

5. Álvarez, R., Álvarez, X. A., Saramago, J. e Sousa, X. (2009): Presentación de un corpus digital de léxico tradicional: Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués”, Fonetică şi Dialectologie, vol. 28 , pp. 5-19. [texto completo: gráfico, 9'90Mb - texto, 312 Kb]

6. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2010): E os da banda d’alá son máis estranxeiros ca os de Madrí? Estudo contrastivo de designacións galegas e portuguesas no campo semántico da gandaría. Verba. Anuario galego de Filoloxía, 37, pp. 57-88. ISSN: 0210-377X

7. Álvarez Pérez, Xosé Afonso / Saramago, João (no prelo, 2012): "Áreas lexicais galegas e portuguesas: um novo olhar para a proposta de Cintra", Estudis Romànics, XXXIV, pp. 55-97.

 

Actas de congresos

1. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2006): “Contribución al estudio del léxico relativo a la vaca: denominaciones para la cría" en Milka Villayandre Llamazares (ed.) Actas del XXXV Simposio de la Sociedad Española de Lingüística (León, 12-15 de diciembre de 2005). León: Universidad de León, Dpto. de Filología Hispánica y Clásica, pp. 66-87. ISBN: 84-690-3383-2. [texto completo]

2. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2006): “Estudio del campo léxico de la vaca en gallego”, Interlingüística, 17, pp. 120-129. [resumo e acceso a texto completo]

3. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2009) "Herramientas informáticas para el estudio diacrónico del gallego". Tendencias actuales en la investigación diacrónica de la lengua. Actas del VIII Congreso Nacional de la Asociación de Jóvenes Investigadores de Historiografía e Historia de la Lengua Española, pp. 35-43. ISBN: 978-84-475-3328-2 [Fragmento en Google Books]

4. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2010): “Notas dun modelo para o estudo dun campo léxico: o espiñazo da vaca”, en Maria Iliescu, Heidi Siller-Runggaldier, Paul Danler (eds.), Actes du XXVe Congrès International de Linguistique et de Philologie Romanes: Innsbruck 2007. Tomo II. Berlin: De Gruyter, pp. [613]-621. ISBN: 978-3-11-023195-3

5. Saramago, J. e Álvarez, X. A. (2010): “Um novo olhar sobre áreas lexicais portuguesas”, Mª João Marçalo et alii (eds.): Língua portuguesa: ultrapassar fronteiras, juntar culturas. [actas do II Simposio Mundial de Estudos de Língua Portuguesa (SIMELP)]. Évora: Universidade de Évora, pp. 80-105. ISBN: 978-972-99292-4-3. Edición electrónica en http://www.simelp2009.uevora.pt [texto completo]

6. Álvarez, X. A. e J. Saramago (2010): "Áreas lexicais em zona de fronteira: um olhar de síntese para a/da raia luso-espanhola na zona da Extremadura", en María Jesús Fernández García e Silvia Amador Moreno (eds.), Al Límite: I Congreso de la SEEPLU (Facultad de Filosofía y Letras, Cáceres, 5 y 6 de noviembre de 2009), Cáceres, Editorial Avuelapluma, 2010:15-39. Depósito legal CC-000811-2010 [texto completo]

7. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2011): "Sprachliches und sprachwissenschaftliches Material zur Untersuchung an der Grenze zwischen Galicien und
Portugal", Endruschat, Annette / Ferreira, Vera: Sprachdokumentation und Korpuslinguistik - Forschungsstand und Anwendung: Akten des 8. Deutschen Lusitanistentags, München: Meidenbauer, pp. 189-220. ISBN: 978-3-89975-240-3

8. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2011): "A joaninha era de Nossa Senhora: designações açorianas no campo lexical da fauna", O Faial e a Periferia Açoriana nos séculos XV a XX. Actas do V Colóquio. Faial: Núcleo Cultural da Horta, pp. 401-423. ISBN: 978-989-97335-0-3

9. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (no prelo): “Cartografía lingüística de Galicia e Portugal: presentación dun proxecto e estudo de dous casos ”. Actes del XXVI Congrés Internacional de Lingüística i Filologia Romàniques. Berlin: De Gruyter.

10. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (no prelo): "Edición de los materiales gallegos del Diccionario Geográfico Popular de España de Camilo José Cela". Actas do XXIV ICOS International Congress of Onomastic Sciences

11. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (no prelo): "O léxico do namoro no Tesouro Dialectal Português (TEDIPOR)". Actas do XXVII Encontro Nacional da APL

 

Notas e recensións en revistas indexadas e/ou con revisión por pares

1. Recensión de: Pöckl, W. / Rainer, F. / Pöll, B. (2004): Introducción a la Lingüística Románica. Madrid: Gredos. Publicada en Verba nº 32 (ano 2005), pp. 424-426.

2. Recensión de: Veny, Joan (ed.) (2005): Els mètodes en dialectologia: continuïtat o alternativa? I Jornada de l’Associació d’amics del Professor Antoni M. Badia i Margarit (Barcelona, 11 de març de 2004). Barcelona: Institut d’Estudis Catalans. Col. Biblioteca Filològica, LII. Publicado en Cadernos de Lingua 28 (2006), pp. 175-181. [texto completo. 2'46 Mb)

3. Recensión de: Dorta, Josefa (ed.) (2007): Temas de dialectología. La Laguna – Tenerife: Instituto de Estudios Canarios. En Cadernos de Lingua, 29 (2007), pp. 185-190. [texto completo. 1'87 Mb)

4. Sousa Fernández, X. / Álvarez Pérez, X. A. (2007): "Summer course: Linguistic Geography of the Iberian Peninsula: Projects and methods", Dialectologia et Geolinguistica, 15, pp. 116-118.

5. Álvarez Pérez, Xosé Afonso (2009): “La Precariedad en la investigación española”, ACME: An International E-Journal for Critical Geographies, vol. 8 (1), pp. 123-136 . [texto completo]

6. "Review on LIMIAR – Limits and areas in dialectology", Dialectologia, 8 (2012), pp. 167-173. [texto completo]

7. Recensión de: Benavente Jareño, Pedro / Xesús Ferro Ruibal (2010): O libro da vaca. Monografía etnolingüística do gando vacún. Santiago de Compostela: Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, Xunta de Galicia, 1637 pp. De próxima publicación en Estudos de Lingüística Galega.

 

Outras publicacións

1. Redactor de entradas para a BILEGA, Bibliografía Informatizada da Lingua Galega.

2. Francisco García Gondar (dir.); Silvana Castro García; Xosé Afonso Álvarez Pérez - María Teresa Araújo García - Cristina Blanco González – Déborah González Martínez - Meike Lippert - Barbara Lübke – Carmen Mellado Blanco - Gabriela Prego Vázquez - Luz Zas Varela. Bibliografía analítica da lingua galega (2005 e complementos de 2004). Santiago: Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, 2008. ISBN: 978-84-453-4684-6 [texto completo. 3'93 Mb]

3. Álvarez Pérez, X. A. et alii: "Spain's Budget Neglects Research", Science 26 February 2010: Vol. 327. no. 5969, pp. 1078 - 1079
DOI: 10.1126/science.327.5969.1078-b [texto completo. 214 Kb]

4. Álvarez, X. A. / Rodríguez, D. / Suárez, D. (2010): "Unha aproximación ós ditados tópicos coruñeses nos materiais do Diccionario geográfico popular de España", El Extramundi y los Papeles de Iria Flavia, Ano 16, n. 61 (primavera 2010), pp. 149-164. [texto completo; a edición impresa reproduce numerosas imaxes]

5. Álvarez, X. A. / Rodríguez, D. / Suárez, D. (2010): "Unha aproximación ós ditados tópicos lugueses nos materiais do Diccionario geográfico popular de España", El Extramundi y los Papeles de Iria Flavia, Ano 16, n. 62 (verano 2010), pp. 139-160. [texto completo; a edición impresa reproduce numerosas imaxes]

6. Álvarez, X. A. / Rodríguez, D. / Suárez, D. (2010): "Unha aproximación ós ditados tópicos ourensáns nos materiais do Diccionario geográfico popular de España", El Extramundi y los Papeles de Iria Flavia, Ano 16, n. 63 (otoño 2010), pp. 141-160. [texto completo; a edición impresa reproduce numerosas imaxes]

7. Álvarez, X. A. / Rodríguez, D. / Suárez, D. (2010): "Unha aproximación ós ditados tópicos pontevedreses nos materiais do Diccionario geográfico popular de España", El Extramundi y los Papeles de Iria Flavia, Ano 16, n. 64 (invierno 2010), pp. 139-162. [texto completo; a edición impresa reproduce numerosas imaxes]

 

Participación en proxectos e convenios de investigación

Desde o ano 2004, membro do comité galego do Atlas Linguistique Roman (ALiR).

Desde o ano 2007, colaborador de BILEGA, Bibliografía Informatizada da Lingua Galega.

No ano 2008, participación no proxecto Descripción y estudio de los modelos entonativos en el gallego actual (coordinado y subproyecto) (subsidiado polo MEC)

Desde o ano 2008, coordinador da equipa que desenvolve o Portal de xentilicios e alcumes galegos no ILG, conveniado coa Fundación Camilo José Cela (1ª fase).

Desde o ano 2009, participación no proxecto internacional Dictionnaire Étymologique Roman (DERom) (subsidiado pola ANR e a DFG, 2008-2010).

Desde o ano 2010, participación nos proxectos Tesoro del Léxico Patrimonial Gallego y Portugués. Banco de datos electrónico (corpus gallego) (subsidiado polo MICINN, 2010-2012) e Tesouro dialectal português (TEDIPOR) (Subsidiado pola FCT, 2010-2011) .

 

Docencia

(principais materias impartidas)

Lingüística Románica (Universidade de Santiago de Compostela. Colaboracións puntais, do curso 2005/2006 ata o 2007/2008)

Dialectologia (Universidade de Lisboa. Curso 2009/2010)

Multilinguismo e Política Linguística (Universidade de Lisboa. Curso 2011/2012)

 

Participación en congresos e encontros científicos

(as invervencións marcadas con [C] foron por convite)

1. “Les désignations romanes de l’alouette", Xve Colloque International de l’Atlas Linguistique Roman. Cargèse (Francia), 9-14 de novembro de 2004. [C]

2. (en colaboración con A. Santamarina e X. Varela) “Pervivencia de léxico antigo no galego actual: quiroga e lastra”. Simposio Lingua e Territorio. Santiago de Compostela, 19 de novembro de 2004. [C]

3. “Contribución al estudio del léxico relativo a la vaca: denominaciones para la cría”. XXXV Simposio de la Sociedad Española de Lingüística. León, 12-15 de decembro de 2005.

4. “Estudo do campo léxico da vaca en galego”. XXI Encuentro internacional de la Asociación Internacional de Jóvenes Lingüistas. Logroño, 26-28 de abril de 2006.

5. “Estudo geolingüístico de termos referidos à vaca na Galiza”. 5th Congress of the International Society of Dialectology and Geolinguistics. Braga (Portugal), 4-8 de setembro de 2006.

6. “Presentazione della banca dati dell’ALiR”. XVI Convegno Internazionale Onomasiologia e ricerca motivazionale nelle sintesi dell’Atlas Linguistique Roman. Turín-Ovada (Italia), 3-7 de outubro de 2006. [C]

7. “Da investigación profesional á investigación como profesión”. Curso de verano Investigación, innovación e desenvolvemento: novos marcos, novos retos (organizado por la USC). Vilagarcia de Arousa, 9 de xullo de 2007. [C]

8. “Notas dun modelo para o estudo dun campo léxico: o espiñazo da vaca". XXVe Congrès International de Linguistique et de Philologie Romanes. Innsbruck (Austria), 3-8 de setembro de 2007.

9. “Herramientas informáticas para el estudio diacrónico del gallego” (mesa redonda), VIII Congreso Nacional de la Asociación de Jóvenes Investigadores de Historiografía e Historia de la Lengua Española. Barcelona, 2-4 de abril de 2008. [C]

10. “Materiais linguísticos para o estudo da fronteira entre Galiza e Portugal”, 8. Deutschen Lusitanistentages. Munich (Alemaña), 2-6 de setembro de 2009. [C]

11. “Estudo contrastivo de designações galegas e portuguesas no campo semântico da pecuária”, SLE 2009 Conference: Global Languages, Local Languages. Lisboa, 9-12 de setembro de 2009

12. “Das terras de Rosalia às terras de Miguel Torga”. Distribución geográfica de léxico referido a plantas en Galicia y el Norte de Portugal”. 6th Congress of the International Society of Dialectology and Geolinguistics. Maribor (Eslovenia), 14-18 de setembro de 2009.

13. (en colaboración con J. Saramago) “Um novo olhar sobre áreas lexicais portuguesas”, II Simposio Mundial de Estudos de Língua Portuguesa. Évora, 6-11 de outubro de 2009.

14. (en colaboración con J. Saramago) “Áreas lexicais em zona de fronteira: um olhar de síntese para a/da raia luso-espanhola na zona da Extremadura”, Al Límite. 1º Congreso de la SEEPLU. Cáceres, 5-6 de novembro de 2009.

15. “A joaninha era de Nossa Senhora: designações açorianas no campo lexical da fauna”, V Colóquio O Faial e a Periferia Açoriana. Illas Azores (Portugal), 17-20 de maio de 2010.

16. (en colaboración con R. Bastardas, M. Benarroch e A. Cano): “Catalán, español, asturiano, gallego y portugués: presentación de los dominios y de las herramientas de trabajo”. École d’été franco-allemande en étymologie romane, Nancy (Francia), 26-30 de xullo de 2010. [C]

17. “Cartografía lingüística de Galicia e Portugal”. XXVI Congrés Internacional de Lingüística i Filologia Romàniques. Valencia, 6-11 de setembro de 2010.

18. “A fronteira entre galego e portugués. A perspectiva portuguesa”. Simposio Contacto de linguas, hibridade, cambio: contextos, procesos e consecuencias. Santiago de Compostela, 2-9 de novembro de 2010. [C]

19. "Edición de los materiales gallegos del Diccionario Geográfico Popular de España de Camilo José Cela". XXIV ICOS International Congress of Onomastic Sciences. Barcelona, 5-9 de setembro de 2011.

20. "O léxico do namoro no Tesouro Dialectal Português (TEDIPOR)". XXVII Encontro Nacional da APL. Lisboa, 26 a 28 de outubro de 2011.

21. "Oltre quella foce stretta. Un viaggio geolinguistico attraverso l’Atlantico portoghese". Colloque international sur l’étymologie et la géolinguistique romanes à la mémoire de Vojmir Vinja (1921‐2007). Zadar (Croacia), 11-12 de novembro de 2011. [C]