Geolinguistica Rotating Header Image

Curiosidades

Comunidades grecófonas da Italia meridional

Vídeo

 

Rastreando lenguas minoritarias

http://www.elpais.com/articulo/Pantallas/Rastreando/lenguas/minoritarias/elpepirtv/20110416elpepirtv_1/Tes

Kevin Scannell es profesor de Matemáticas y Computación en la Universidad de San Luis (Estados Unidos). Da clases de álgebra, pero luego emplea los algoritmos para buscar lenguas en Internet. Su pasión son las minoritarias, algunas en peligro de extinción. Sabe de qué habla. Es y practica el irlandés. Nació en Cheathrú Rua.

Hace un mes, Scannell creó Indigenous Tweets, un lugar que rastrea los mensajes escritos en lenguas minoritarias y que, además, al identificar a sus autores, pone en contacto a los escritores en esas lenguas, del euskera al asturiano, del lombardo al pulaar.

“Twitter proporciona a los programadores una aplicación para acceder a las bases de datos de los tuits y permite agruparlos. Después, con métodos estadísticos mi buscador determina el lenguaje de esos tuits”, explica Scannell. Así ha registrado los 378.000 tuits en euskera de 3.788 personas; y que los asturianos que escriben en bable son 626, que han enviado una media de dos mensajes; que hay 13 maorís y 82 occitanos tuiteando en su idioma nativo.

Así hasta el rastreo de 76 lenguas, algunas tan minoritarias como el ugandés, con un practicante en Twitter, aunque tan prolífico que ha enviado un millar de mensajes. En esos casos, casi siempre se trata de un medio informativo. Es lo que ocurre con los mensajes en euskera; para encontrar una cuenta personal hay que bajar hasta el noveno lugar, la de Maite Goñi, que tuitea tanto en euskera como en inglés y castellano.

El motor de búsqueda no es tan listo como para distinguir por sí solo si un mensaje es sardo (31 cuentas) o cibemba (una, de Zambia). “Tengo que darle al buscador palabras que son únicas en esos idiomas. Por ejemplo, para encontrar tuits en asturiano buscará llingua (lengua) o xixon (Gijón); para el euskera izan (ser) o berria (nuevo). Intento incluir palabras que en otros idiomas no aparecerían. Después el sistema verifica que cada tuit va en la lengua elegida. El sistema se basa en la frecuencia de diferentes palabras y letras”.

Indigenous es un trabajo personal de Scannel. “Lingüistas de diferentes comunidades me aportan material de lenguas que aún no he rastreado, y la gente, a medida que conoce el sitio, envía direcciones de otros tuiteros no captados por mi buscador”. Indigenous nació hace solo dos meses. “Yo estaba desarrollando recursos para el creol haitiano cuando un amigo me sugirió si era posible saber cuantos tuits se escribían en esa lengua”. Indigenous comenzó con 36 idiomas minoritarios, ahora son 76 y pronto llegarán al centenar.

“Mi meta es facilitar a la gente que escriba, en Internet, en su lengua materna. Llevo rastreando el uso de las lenguas en Internet durante muchos años y soy optimista”. En 2003 Scannell creó el motor de búsqueda An Crúbadán (rastreador, en irlandés), y con él ha conseguido detectar 487 lenguas o dialectos (en eso, no se inmiscuye), entre ellos el aragonés (cinco documentos). “En la web hay textos en unas 500 lenguas, de las 7.000 que existen en el mundo. En los dos últimos años, mucha gente se ha animado a escribir blogs en idiomas minoritarios y las redes sociales también los han extendido”, dice.

Scannell lleva menos tiempo rastreando Twitter, pero echa sus cálculos. “Debe haber unas 65 lenguas mayoritarias en Twitter y yo he registrado 76 minoritarias, luego al menos hay 141 lenguas. Son bastante menos que las 500 de Internet, pero espero que la gente se anime y tuitee en sus lenguas maternas”.

No resulta fácil. En ocasiones el primer obstáculo es el teclado. “Para ello creé Accentuate.us, que ayuda, especialmente a lenguas africanas con caracteres singulares, a la correcta ortografía”, explica el profesor irlandés. “En Internet sólo el 5% de los documentos del hausa nigeriano están bien. Usan b, k, d sin sus cuernos. Accentuate.us los escribe correctamente, sin un teclado especial o una complicada combinación de teclas”.

¿El mundo no es como en los mapas?

Cojan el mapa del mundo que estudiaron en el colegio (o abran la ampliación del mapa sobre estas líneas) y fíjense en Groenlandia. Ahora, miren hacia el continente africano. Prácticamente son del mismo tamaño, ¿verdad? En realidad no: África tiene, aproximadamente, un área catorce veces mayor que Groenlandia.

¿Nos mienten los mapas? ¿Están equivocados? ¿Es una conspiración del mundo desarrollado para minimizar el “más pobre” hemisferio sur hasta en los mapas?

[continúa neste texto de David Yague]

Estados peculiares

When people think of tiny countries, places like Andorra, Monaco, and Luxembourg often come to mind. But these places are huge compared to some of the more obscure “micronations” scattered across the globe. These mini-states, which are often as small as a single acre, are formed for a variety of reasons: from artistic and political protest, to good old-fashioned tax evasion. And although their more legitimate counterparts rarely recognize them as sovereign entities, some of them have even gone so far as to draft bizarre constitutions, coin money, and hold elections. Here are ten of the more famous examples.

Andaluz

Shibboleths (ou “dialectoloxía aplicada”…)

Os shibboleths máis famosos da historia [is any distinguishing practice that is indicative of one's social or regional origin. It usually refers to features of language, and particularly to a word whose pronunciation identifies its speaker as being a member or not a member of a particular group.] — A orixeA listaxeLet’s Call the Whole Thing Off (a banda sonora)

Castilian Spanish – dialects and Portuguese

  • In the Paraguay War (1864–1870), Brazilian soldiers would identify Paraguayan citizens by having them say the word pão, meaning “bread”. Non-native Portuguese speakers have great difficulty replicating the ão sound — instead, they would say pan or pao (without the due nasalization indicated by the tilde).
  • During the Cuban War of Independence, prisoners caught by the insurgents were asked to pronounce the word “garbanzo” (pronounced [ɡarˈβanθo] in Castilian Spanish). Cubans pronounced the /r/ as /l/, and the /θ/ as /s/, resulting [ɡalˈβanso]. They were considered traitors.
  • The Spanish word perejil (parsley) was used as a shibboleth by Dominican Republic strongman Trujillo against Haitian immigrants at Río Massacre. See [2].[3
  • Arraianos

    Pequeno documental sobre o contrabando na Raia, realizado por alumnos de Xornalismo (USC)

    Val do Ellas (mix)

    Minderico

    Alexandrino – Fotógrafo

    Alexandrinas – Fotografias (do nome de um fotógrafo que durante anos tirou fotos ” à la minuta ” na Feira de Sant’Ana

    Alhandra(O de …) – O lume ; o fósforo ; uma fogueira – O de Alhandra preto=carvão

    Alhoa – Praga ( Jordou pela d’el rei na piação da Alhoa = seguiu pela estrada a rogar pragas )

    Alqueire ancho – Moio ; o equivalente a sessenta alqueires

    Alvaiázere(Os de…) – Os sinos(vid. Brogueiros): eram feitos numa povoação chamada Boca da Mata, do concelho de Alvaiázere

    Amarelas da Ribeira – Nêsperas ( da povoação com este nome , do concelho de Torres Novas

    Amarino – Militar ( do nome dum sargento de cavalaria,filho do prof.Costa Ferreira)

    Âmbria – Fome ( do espanhol hambra )

    Ambrosiar – Pensar ; cismar

    Ambrósio – Pessoa pensativa ou cismática

    América(Um da…) – Um camião ; um autocarro

    Amora(A da…) – A garrafa

    Ana Maria – Doença de pele

    (mais informação)

    Micronacións e microestados

    Micronations — sometimes also referred to as model countries and new country projects — are entities that pretend to be independent nations or states but which are unrecognized by world governments or major international organizations. These nations often exist only on paper, on the Internet, or in the minds of their creators. [Wikipedia]

    [Principado de Sealand]

    A microstate or ministate is a sovereign state having a very small population or very small land area, but usually both. Some examples include: Nauru, Singapore, Liechtenstein, Monaco, and Vatican City. [Wikipedia]

    [Nauru]

    Independence Day

    In 1989 Lumbfoot declared independence from the rest of the UK following a dispute between residents of Lumbfoot and residents of the nearby village, Stanbury. The Lumbfoot residents, led by Louis Shepherd, erected a road barrier and signs declaring independence, and used two stone outbuildings (former privies) as a ‘douane’ and a ‘gendarmerie’. This declaration of independence was reported in the county newspaper, the Yorkshire Post.

    As part of the independence declaration, Lumbfoot was twinned with Lhasa, Tibet. The signpost shown in the photograph reads ‘Lumbfoot, twinned with Lhasa, Tibet’ and indicates the current number of residents – human, dogs (muttleys) and cats (moggies).

    [Wikipedia. Máis información en El ventanuco de Ucedaman]

    Rio de Onor-Rihonor

    La pequeña aldea de Rihonor de Castilla, vista desde lo alto de las colinas que la circundan, no tiene nada de especial. Unas cuantas casas, un río (el río Cortensa, en Portugal rio Onor), campos de cultivo, un par de iglesias y poco más. Sin embargo, la vista engaña. Lo que aparenta ser un pueblo son en realidad dos localidades, separadas por la invisible frontera hispanolusa. A un lado, Rihonor de Castilla, Zamora, España; al otro Rio de Onor, Braganza, Portugal.

    [segue en Fronteras]

    O que ten cabras e fillos nunca está a ben cos veciños

    [Da Wikipedia]

    Enclaves e exclaves. Condominios. Extraterritorialidade

    faisansIlla fluvial situada preto da embocadura do río Bidasoa. Actualmente é o territorio en condominio (Francia/España) máis pequeno do mundo. Aquí concertáronse matrimonios, intercambiáronse prisioneiros e asinouse a Paz dos Pirineos. (máis información, na Wikipedia e na web Historias de Guipúzcoa)

    [máis información sobre condominios]

    Llívia. Exclave catalán na Francia. Cando, en 1659/1660, se asinou o Tratado dos Pirineos, España cedeu a Francia
    33 localidades (pobles) do Rosselló, entre as que non se atopaba Llívia, porque en 1528 recibira o título de vila. (máis información, aquí e aquí)

    [Conceptos de exclave e enclave e listaxe exhaustiva; web Enclaves of the World; o curioso caso de Baarle-Nassau]

    Palacio laterano, unha das propiedades da Santa Sé con estatus de extraterritorialidade.

    Circulando na fronteira

    Ponte do Loto. (Antiga) fronteira con cambio de sentido de circulación, en Macau.

    macau

    Vista ampliada

    Outros casos de cambio de sentido de circulación en fronteiras